Togo Kupası
Togo Kupası, Batı Afrika ülkesi Togo'nun en prestijli ulusal futbol kupa turnuvasıdır; önde gelen kulüpler eleme usulüyle kupa için mücadele eder. Togo Futbol Federasyonu (FTF) tarafından düzenlenen turnuva, birinci lig, alt ligler ve bazen amatör takımları bir araya getirerek Afrika futbolunun kapsayıcı ruhunu yansıtır.
Tarih ve kuruluş
1960'larda Togo'nun sömürge sonrası döneminde doğan turnuva, ilk edisyonunu 1964'te yaptı ve siyasi krizler ile mali sorunlarla kesintilere uğradı. 1990'larda Emmanuel Adebayor'un milli takımdaki yükselişi yerel ilgiyi artırdı, ancak kupa ligin gölgesinde kaldı. 2018 finalinde AS Togo-Port ile US Agaza arasındaki penaltı dramı unutulmazdı, 2022'de Dynamic Togolais başkent hegemonyasını kırdı. İlginç not: 1970'lerde ödül para anlaşmazlıkları boykotlara yol açtı ve FTF reformlarını tetikledi.
Turnuva formatı
Klasik eleme formatı: 1/16 veya 1/8 finalden finallere, genellikle 5-6 tur. Tek maçlı eleme, beraberde uzatma ve penaltılar. 32-64 takım, bölgesel şampiyonlar dahil. Lig sezonuyla örtüşür (Ekim-Mayıs), final Lomé'deki Kégué Stadyumu'nda 25 bin seyirciyle.
İlginç gerçekler
Ortalama maç başına 2,1 gol, tozlu sahalara ve sıcağa bağlı savunma odaklı. Tarihin gol kralı: Abass Dope (1990'larda ASFA-Yennega için ~25 gol). Yıldızlar: Emmanuel Adebayor Arsenal öncesi yerel takımlarda parladı; Flaman Sarpé (şimdi Tunus'ta) kupa golcüsü. Güncel isimler: AS Togo-Port'lu Koffi Jessop ve Dynamic'li Yaya Bande, mütevazı şartlarda çalımları ve şutlarıyla büyülüyor.